Geri Sayım: Rio 2016

unspecified-2
Yasuyoshi Chiba/AFP/Getty Images

42 spor disiplini, 306 yarışma, 206 ülke. Dünyanın en büyük spor organizasyonunun başlamasına iki haftadan daha az bir süre kaldı ancak ne yazık ki gelen haberler oyunların organizasyonsal problemler, güvenlik endişeleri, su kirliliği, zika ve düşük bilet satış rakamları gibi faktörlerle büyük bir fiyaskoya dönüşme riskinin hiç de azımsanacak düzeyde olmadığı yönünde.

hi-res-5063d2747baa04155d765ad161388729_crop_north
Mario Tama/Getty Images

2012 yılına döndüğümüzde kağıt üzerindeki beklentiler Rio’nun başarılı Londra oyunlarından sonra Olimpiyat’ların popülerliğinin zirveye çıkacağı için sonraki büyük adım olacağı yönündeydi. Peki Rio nasıl oldu da kendisini bu kadar karmaşık bir duruma sokmayı başardı? Cevap aslında o kadar da tahmin etmesi zor değil, Rio valisi Francisco Dornelles’e göre sorun sadece para, çünkü “Devlet iflas etmiş durumda”. Dünyanın en önemli gelişen ekonomilerinden birisi olan Güney Amerika ülkesi son yıllarda birbiriyle ilişkili bir dizi ekonomik ve siyasal kriz ile karşı karşıya kaldı. 2011 Ocak ayında devlet başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ofisi bıraktığında Brezilya ekonomik ve sosyal gelişme açısından Latin Amerika’nın altın standardı olarak gösteriliyordu. Bugün ise halefi Dilma Rousseff  görevi kötüye kullanma suçlamasıyla karşı karşıya ve ülke tam bir ekonomik hayal kırıklığı olarak görülmekte. Lula da Silva zamanında Güney Amerika’da çok az ülkenin başarabileceği ölçüde bir ekonomik büyümesi ve sosyal ilerleyiş hikayesine imza atıldı. Üstelik ilerlemenin yarattığı momentum ile büyük altyapı hamlelerini tamamlamak ve Brezilya’nın en üst düzeyde olduğunu ilan etmek için tartışmasız en büyük iki organizasyon olan Dünya Kupası ve Olimpiyatları düzenleme hakını elde ettiler. Bu ilerleme Brezilya’nın çoğu gelişmiş ülkeden daha rekabetçi olan demokrasisini de yaşandı ve rakip parti ve ideolojiler orta yolda uzlaşılabileceğinin farkına vardılar. Ancak o ihtişamlı günler artık geride kaldı. Ülke son üç yıldır yılı negatif büyüme rakamları ile noktaladı ve zarar ihracatın %10’u derecesinde, daha da kötüsü sona erecekmiş gibi de görünmüyor. Ekonomik kriz Lula döneminin sosyal kazanımlarını da tehdit ediyor. İşsizlik ve fakirlik yavaş olsa da tırmanıyor. Orta sınıf ise giderek savunmasız hale gelirken kamu hizmetleri bozulma devam ediyor. Büyük yolsuzluk skandalları en üst düzey politikacı ve işadamlarını ağ gibi sarmış durumdayken ülkenin en büyük şirketi konumunda olan devlet petrol şirketi Petrobras en büyük zararı aldı. Rousseff mahkeme sürecinde görevini yardımcısı Michel Temer’e devretti ve resmi olarak ulusal hesapları manipüle etmekle suçlanıyor. Rousseff’in çöküşünde ekonomik krizin etkisi olsa da esas pay yolsuzluk soruşturmaları ve kendi liderlik hatalarında yatıyor. Siyasi çalkantılar ülkeyi felç etmişken ekonomi donmuş durumda. Tüm bunlar ışında önemli reform ve altyapı yatırımları hakkındaki kararların ertelenmesi kaçınılmazdı ve belirsizlik yatırımların arkasındaki motivasyonu baltaladı. Olimpiyatlar için iki haftadan daha az kalmışken henüz tamamlanamayan projelerin altında yatan neden de tam olarak bu. Üstelik motivasyonsuzluk çalışmaların sanki oyunlara daha yıllar varmış gibi bir rahatlıkla devam ettirilmesine de yol açmış.

Troops from the Força Nacional in front of the Olympic Aquatics Stadium (Photo: Rio 2016/Alexandre Loureiro)

unspecified-4
Alexandre Loureiro/Rio 2016

Brezilya’nın  ekonomik ve politik açmazları ile boğuşurken daha sonra Aedes sineklerinde bulaşan bir virüs olan ve adını ilk keşfedildiği yer olan Uganda ormanlarından olan Zika çıktı ortaya. Yapılan tüm önleyici adımlara karşın bu üst düzey golfçülerin ve bazı Nba yıldızlarının Rio’ya gitmek istememesinin önüne geçemedi. Geçen ay 150 doktor tarafından geçen ay paylaşılan bir açık mektupta komiteden Zika salgını nedeniyle Olimpiyatların ertelenmesi ya da yerinin değiştirilmesi bile talep edildi. İşin aslı Zika olimpiyatlar için çok da risk teşkil etmeyecek çünkü Ağustos Brezilya’da kışın ortasına denk geliyor, kuru ve serin hava yani daha az sinek demek. İşin düşündürücü tarafı ise bir araştırma makalesine göre Rio’da bir kadına tecavüz edilmesi Zika’ya yakalanmasından 10 kat daha olası. Korkutucu ama Zika’nın Rio’nun diğer problemleri yanında minör kaldığı da ortada.

unspecified
Leo Correa/AP

Güvenlik Rio 2016’da hem atletler hem de oyunlara gelen ziyaretçiler için en önemli risk olarak öne çıkmakta. Londra 2012’de görevlendirilen güvenlik personelinin yaklaşık iki katına denk gelen 85,000 polis ve askere rağmen güvenlik riskinin daha da arttığı konuşuluyor yerel haberlerde. Yaklaşık olarak 20 mahallenin kontrolünün uyuşturucu satıcılarının kontrolünde olduğu söylenmekte ve ülkeyi ziyaret etmesi beklenen 500,000 turistin bundan endişelenmesi gerekiyor çünkü sokak ve toplu taşımadaki işaret yokluğu nedeniyle kolaylıkla bu tehlikeli mahallelerden birisinde kendilerini bulmaları mümkün.

<> on April 7, 2016 in Rio de Janeiro, Brazil.
Buda Mendes/Getty Images

Mesafeli yüzme, triatlon ve kayık yarışlarının yapılacağı Guanabara körfezindeki kirlilik boyutları korkutucu düzeyde. Her ne kadar IOC 11 Temmuz’daki açıklamasında tüm yarışma merkezlerinin testleri geçtiğini bildirse de ilaca karşı dayanıklı süper bakterinin bulunduğu ve kanalizasyonun akmaya devam ettiği bir yerde yarışmak korkutucu bir deneyim olsa gerek.

Tüm bu problemlerin yanı sıra Rio’da yerel halkın oyunların heyecanına kapılmadığı görülüyor. En ünlü destinasyon olan Copacabana plajında oyunların başlamasına bu kadar az süre kalmışken oyunların havasından eser olmamasının çok da normal olmadığı ortada.

 

unspecified

2014 Dünya Kupası öncesinde de stadyum inşalarındaki gecikmeler, işçi grevleri ve aşırı harcamayı protesto eden göstericilere karşın herhangi bir aksilik olmadan başarıyla tamamlanmıştır. Herkesin Rio için beklentisi Brezilya’nın yine sihirini konuşturup 2007’de Pan-Amerikan oyunlarıyla başlayan 10 yıllık “mega-event” maratonunun son halkası olan Rio 2016 olimpik ve paralimpik oyunlarının da problem olmadan tamamlaması yönünde.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s